کریدورهای حمل و نقل؛ پیشران رشد پایدار و همگرایی منطقه‌ای

فاطمه علیزاده – سردبیر افتخار آذربایجان

کریدورهای حمل و نقل به عنوان شریان‌های حیاتی تجارت و ارتباطات، نقش تعیین کننده‌ای در توسعه‌ی پایدار، افزایش رقابت‌پذیری اقتصادی و تقویت جایگاه کشورها در زنجیره‌ی ارزش جهانی ایفا می‌کنند.

از این رو، توسعه‌ی هدفمند و هوشمندانه‌ی کریدورهای حمل و نقل، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی راهبردی است.

کشورهایی که در مسیر کریدورهای بین المللی قرار دارند، از مزیت‌های کم‌نظیری همچون جذب سرمایه گذاری، افزایش درآمدهای ترانزیتی، ایجاد اشتغال و توسعه‌ی مناطق کمتر برخوردار، بهره‌مند می‌شوند.

ایران با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز خود و قرار گرفتن در چهارراه ارتباطی شرق-غرب و شمال-جنوب، ظرفیت آن را دارد که به یکی از هاب‌های اصلی حمل و نقل منطقه تبدیل شود.

با این حال، بهره‌برداری از این موقعیت منوط به توسعه‌ی زیرساخت‌های حمل و نقل، یکپارچه‌سازی شبکه‌های ریلی، جاده‌ای، دریایی و هوایی و رفع گلوگاه‌های لجستیکی است.

توسعه‌ی کریدورهای حمل و نقل، علاوه بر آثار اقتصادی، پیامدهای اجتماعی و فرهنگی مهمی نیز به همراه دارد.

بهبود دسترسی، تسهیل سفر، رونق گردشگری و تقویت پیوندهای فرهنگی میان مناطق مختلف، از جمله دستاوردهایی است که می‌تواند به انسجام ملی و توسعه‌ی متوازن سرزمینی کمک کند.

در حوزه‌ی گردشگری و هتل‌داری، وجود کریدورهای کارآمد به معنای افزایش جریان گردشگران، کاهش هزینه‌ها و ارتقای کیفیت خدمات است؛ موضوعی که برای آینده‌ی این صنعت، حیاتی محسوب می شود.

از سوی دیگر، رقابت شدید میان کشورها برای جذب مسیرهای ترانزیتی، نشان می‌دهد که تعلّل در توسعه‌ی کریدورها می‌تواند به از دست رفتن فرصت‌های راهبردی منجر شود.

سرمایه گذاری در زیرساخت‌ها، اصلاح قوانین و مقررات، توسعه‌ی حمل و نقل هوشمند و توجه به ملاحظات زیست محیطی، الزامات انکارناپذیر این مسیر هستند.

توسعه‌ی کریدورهای حمل و نقل باید به عنوان یک پروژه‌ی ملی و فرابخشی دیده شود؛ پروژه‌ای که نیازمند هم‌افزایی دولت، بخش خصوصی و نهادهای تخصصی است.

آینده‌ی اقتصادی، گردشگری و جایگاه منطقه‌ای کشور، بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات امروز ما در حوزه‌ی حمل و نقل گره خورده است.

اکنون، زمان آن رسیده است که با نگاهی راهبردی، کریدورها را نه صرفاً مسیر عبور، بلکه مسیر پیشرفت و توسعه بدانیم.